Westerplatte.pl - Wojskowa Składnica Transportowa

Saby Mieczysaw

1905-1948

kapitan

Urodzony 9 grudnia 1905 r. w Przemylu. Ojciec Jzef by pracownikiem kolejowym, a matka Agnieszka z domu Rebizant prowadzia gospodarstwo domowe. W rodzinie byo czworo dzieci. Wilhelm ukoczy studia wysze i uczy w gimnazjum w Toruniu, a nastpnie we Lwowie. Waleria zostaa nauczycielk, Franciszek by zawodowym podoficerem Wojska Polskiego. Mieczysaw po ukoczeniu szkoy powszechnej kontynuowa edukacj w II Gimnazjum im. Kazimierza Morawskiego w Przemysu. Po otrzymaniu wiadectwa dojrzaoci w 1925 r. rozpocz studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Dyplom lekarza otrzyma 31 padziernika 1933 r. Jako pocztkujcy adept sztuki lekarskiej najpierw odbywa obowizujcy sta roczny w Szpitalu Powszechnym w Przemylu, a nastpnie, jako oficer rezerwy - roczny sta w Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Warszawie. W 1935 r. zosta powoany do wojska na stanowisko modszego lekarza 38. Puku Piechoty w Przemylu, a w rok pniej otrzyma przeniesienie do 5. Puku Piechoty Strzelcw Konnych w Dbicy, gdzie otrzyma awans do stopnia kapitana.

W czerwcu 1939 r. zosta odkomenderowany do II Batalionu Morskiego w Gdyni-Redowie, skd 4 sierpnia 1939 r. przyby na Westerplatte. Mianowany szefem garnizonowej suby zdrowia, przystpi do szkolenia i organizowania suby sanitarnej, zakadajc prowizoryczn izb szpitaln. W toku codziennych zaj onierskich zapozna si z terenem pwyspu, systemem obrony i alarmowania, uczestniczy w wiczeniach. W czasie obrony Westerplatte udziela pomocy rannym. Po kapitulacji wraz z innymi oficerami zosta ulokowany w Hotelu Centralnym, obok dworca kolejowego w Gdasku. Po przesuchaniach, 10 wrzenia przewieziony samochodem jednostki pancernej do obozu jenieckiego Stalag I A, w miejscowoci Klein Dexen, pod Krlewcem. Nie zaprzesta swej dziaalnoci lekarskiej i humanitarnej. Bdc czonkiem obozowej komisji lekarskiej, ratowa ycie wielu polskim onierzom - jecom oraz cywilom wywiezionym na roboty. Wielu z nich zawdzicza kpt. Sabemu wolno, gdy dziki niemu udao im si wydosta z niewoli i wrci do rodzin. W obozie jenieckim zachorowa powanie na chorob wrzodow odka. Pocztkowo leczy si sam, a pniej zosta odesany do szpitala w Krlewcu. W niewoli przebywa do zakoczenia wojny.

Pod koniec maj 1945 r. powrci do rodzinnego Przemyla. W padzierniku zgosi si do suby czynnej w Ludowym Wojsku Polskim, a w miesic pniej otrzyma nominacj na starszego lekarza VIII Oddziau Wojsk Ochrony Pogranicza w Przemylu. W lecie 1946 r. mianowany szefem suby zdrowia w tej jednostce i awansowany do rangi majora. Dodatkowo pracowa spoecznie w cywilnej subie zdrowia: w Ubezpieczalni, w Szpitalu Miejskim, a take w szkolnictwie, l listopada 1947 r. zosta podstpnie aresztowany pod zarzutem rzekomego naruszenia tajemnicy wojskowej i osadzony w areszcie ledczym, mieszczcym si w dawnej willi Frenkla przy ulicy Dworskiego. Rozpoczty si brutalne i wyczerpujce przesuchania. Po kilku tygodniach potajemnie wywieziony do Krakowa. Przed godzin odjazdu pocigu przemyski dworzec zamknito dla osb cywilnych. Pod siln eskort, ubrany w zakapturzon szczelnie peleryn, z pozostawionymi na oczy jedynie otworami zosta wprowadzony do specjalnie wydzielonego wagonu. Po dwch tygodniach siostra otrzymaa anonimow wiadomo: "Dr Saby jest w Krakowie, przy ul. Lubicz. Informacja". Kiedy udaa si pod wskazany adres, owiadczono jej: "Takiego tu nie ma".

W areszcie ledczym przebywa przez kilka miesicy. Trudne warunki oraz cikie przejcia podczas przesucha spowodoway zaostrzenie zadawnionej choroby wrzodowej odka. Kilka dni przed mierci w stanie skrajnego wyczerpania przewieziono go do Szpitala Wojskowego. Nie pomogy transfuzje krwi, nastpi wewntrzny krwotok, po ktrym 15 marca 1948 r. nastpia mier. Zmar przed zakoczeniem ledztwa. Ordynator oddziau wewntrznego w rozmowie z siostr Waleri stwierdzi: "W chwili przyjcia do szpitala brat pani by tak wykrwawiony i sponiewierany, e ju nic mu pomc nie byem w stanie". Przez okres dwch tygodni mier jego bya skrztnie ukrywana. Pochowany zosta w bezimiennej mogile na Cmentarzu Wojskowym w Krakowie, przy ulicy Prandoty. Grb udao si zidentyfikowa tylko dziki temu, e jedna z pielgniarek umiecia na mogile wasnorcznie wykonany drewniany krzyyk z wypalonym jego imieniem, nazwiskiem i dat mierci.

1 wrzenia 1988 r. 46. westerplatczykw przybyych do Gdaska na rocznicowe spotkanie wystosowao apel opublikowany na tamach prasy: "Pragniemy uczci pami naszego lekarza poprzez gorc prob kierowan do modziey szkolnej, by chocia jedna ze szk Wybrzea przyjta na swego Patrona Czowieka, dziki ktremu niejeden z nas dzisiaj jeszcze yje...".

9 grudnia 1989 r. w Zespole Szk Medycznych w Gdasku z udziaem licznej grupy westerplatczykw odbya si uroczysto zwizana z nadaniem Szkole im. mjra Mieczysawa Sabego.

Odznaczenia: pomiertnie - Srebrny Krzy Orderu VM (1990).